Đáng nói là việc xử lý trách nhiệm trong các vụ TNLĐ còn quá nhẹ nên không đủ sức răn đe. Điều đó khiến nhiều người băn khoăn vì không có gì bảo đảm rằng số vụ TNLĐ chết người năm sau không cao hơn năm trước!

Mỗi ngày gần 2 người chết

Các số liệu thống kê cho thấy số vụ TNLĐ chết người và số người chết năm 2013 cao hơn năm 2012, số lao động nữ bị TNLĐ cũng tăng 25,3%. Đặc biệt, những nạn nhân của TNLĐ đều ở độ tuổi lao động (từ 18-30 tuổi), không hiếm trường hợp người lao động có độ tuổi dưới 18. Đơn cử, tại TPHCM, năm 2011 có 58,75% số người chết vì TNLĐ là từ 18-30 tuổi, năm 2012 con số này là 48,48% và năm 2013 là 53,61%. Riêng năm 2013 có 8 người chết vì TNLĐ dưới 18 tuổi (chiếm 8,25%).

Năm 2013, những địa phương xảy ra TNLĐ với số người chết nhiều nhất là TPHCM (882 vụ, 92 người chết), TP.Hà Nội (126 vụ, 44 người chết). Tiếp theo là các tỉnh, TP như Quảng Ninh, Bình Dương, Đồng Nai, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Bắc Giang, Đà Nẵng, Nghệ An. Tại 10 tỉnh, thành phố nêu trên, số người chết vì TNLĐ chiếm tới 49% tổng số vụ TNLĐ chết người của cả nước.

Nhiều vụ TNLĐ làm chết cùng lúc nhiều người, chẳng hạn vụ tai nạn sập giàn giáo xảy ra đêm 11.1.2013 tại công trình cầu Sông Tranh (huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương) làm 3 người chết, vụ TNLĐ làm chết 3 người và bị thương nặng 1 người do sạt lở tại mỏ đá của Cty Sông Mã (xã Đông Quang, huyện Đông Sơn, Thanh Hóa) vào ngày 7.6.2013.

Tại Quảng Ninh, nổi cộm là vụ ngạt khí xảy ra ngày 31.7.2013 khiến 3 người chết ở vỉa than 643 của Cty than Đồng Vông; vụ trật toa xe khỏi đường ray làm 3 người chết, 4 người bị thương tại Cty CP than Vàng Danh. Nghệ An, có vụ tai nạn làm 2 người chết xảy ra ngày 5.5.2013, tại mỏ đá Lèn Rỏi, xã Kỳ Tân, huyện Tân Kỳ…

Ngoài ra có 2 vụ TNLĐ gây chết người nghiêm trọng xảy ra tại các tỉnh thuộc Đồng bằng sông Cửu Long là vụ nạn xảy ra ngày 4.9.2013 tại Nhà máy tinh luyện dầu cá của Cty cổ phần đầu tư và phát triển Đa Quốc gia (IDI) - đóng tại Cụm công nghiệp Vàm Cống, QL80, ấp An Thạnh, xã Bình Thành, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp làm 6 người chết và 1 người bị thương, trong đó có giám đốc và phó giám đốc nhà máy. Vụ còn lại xảy ra tại Cty Việt Nam Chitin (huyện Châu Thành A, tỉnh Hậu Giang) làm chết 4 người.

TPHCM là địa phương dẫn đầu cả nước về số vụ TNLĐ và số vụ TNLĐ gây chết người (882 vụ, 92 người chết). Ngày 24.4.2013, vụ TNLĐ xảy ra tại Cty thuộc da Hào Dương (KCN Hiệp Phước, xã Long Thới, huyện Nhà Bè) đã làm 3 người chết.

Theo thông tin ban đầu, 2 công nhân, 1 kỹ sư làm việc trong Cty thuộc da Hào Dương được phân công làm việc ở khu vực hồ nước xử lý chất thải. Trong quá trình làm việc, một công nhân đã trượt chân ngã xuống hồ nước chứa nhiều hóa chất để xử lý chất thải.

Lúc này, 2 người làm chung đã tìm cách cứu bạn nhưng cũng không may té xuống hồ. Do khu vực này vắng người qua lại nên khi bảo vệ phát hiện sự việc thì cả 3 người này đã tử vong, người trẻ nhất khi đó mới 24 tuổi, người lớn tuổi nhất cũng chưa tròn 30!

Hàng ngàn người may mắn thoát chết sau những vụ TNLĐ, nhưng phải chịu di chứng suốt đời. Chị Dương Thị Mỹ, hiện là bảo vệ Cty CP giấy Vĩnh Huê, quận Thủ Đức, TPHCM không cầm được nước mắt kể lại câu chuyện của mình. Năm 1991, khi đang làm CN trực tiếp ở xưởng giấy, trong một lần chị Mỹ đưa tay để bốc thanh sắt trong đống nguyên liệu thì một đồng nghiệp vô tình bật cầu dao điện. Máy khởi động cuốn cánh tay chị, sự việc nhanh chóng được xử lý nhưng cánh tay phải của chị đã vĩnh viễn mất đi.

Năm đó chị mới 24 tuổi. Tỉnh dậy trong bệnh viện khi một cánh đã mất, chị chỉ muốn chết vì nghĩ cánh cửa cuộc đời đã khép lại với mình. Được Cty bố trí làm bảo vệ từ ngày ra viện đến nay, ở tuổi gần 50, chị vẫn ở vậy nuôi đứa con của người anh trai.

“Nhiều lúc mình đau khổ khi không còn được lành lặn, xinh đẹp để được sống cuộc sống như người bình thường; nhưng thôi, cứ lấy việc mình còn sống được là niềm an ủi” - Chị Mỹ bộc bạch.

 

CN bỏng do cháy xưởng gỗ ở Đồng Nai đang điều trị tại khoa Phỏng - Tạo hình, BV Chợ Rẫy.  

Xử lý quá nhẹ!

Tại buổi phát động Tuần lễ Quốc gia an toàn vệ sinh lao động và phòng, chống cháy nổ diễn ra tại Huế vào ngày 16.3 vừa qua, bà Phạm Thị Hải Chuyền - Bộ trưởng Bộ LĐTBXH - nhận định, mặc dù số vụ TNLĐ năm 2013 có giảm hơn so với năm 2012, tuy nhiên, số vụ tai nạn chết người, số vụ cháy, nổ lại có chiều hướng gia tăng. Những lĩnh vực, ngành nghề để xảy ra nhiều TNLĐ chết người chủ yếu là xây dựng, khai thác khoáng sản, sản xuất kinh doanh điện và cơ khí chế tạo.

Qua phân tích biên bản điều tra TNLĐ chết người gửi về Bộ LĐTBXH cho thấy những lĩnh vực để xảy ra TNLĐ chết người thì ngành xây dựng chiếm đến 28,6% tổng số vụ và 26,5% số người chết; khai thác khoáng sản chiếm 15,4% số vụ và 14,3% số người chết.

Theo loại hình cơ sở sản xuất, nơi để xảy ra TNLĐ nhiều nhất là các Cty cổ phần (chiếm 34,3% số vụ tai nạn chết người và 31,7% số người chết). Tiếp đến là loại hình Cty TNHH (chiếm 28% số vụ tai nạn chết người và 26% số người chết). Đơn cử, tại TPHCM, trong năm 2013, 76,6% số vụ TNLĐ chết người xảy ra ở DN dân doanh, trong khi đó con số này ở DN nhà nước và DN có vốn đầu tư nước ngoài là 3,19%.

Về nguyên nhân gây ra TNLĐ chết người, theo Bộ LĐTBXH thì có đến 59% vụ là do người sử dụng lao động không bảo đảm an toàn lao động; không xây dựng quy trình, biện pháp làm việc an toàn; không huấn luyện an toàn lao động cho người lao động. Đơn cử, tại TP.HCM, số liệu thống kê năm 2012 cho thấy, trong tổng số vụ TNLĐ làm chết người có 40,22% số vụ có nguyên nhân do điều kiện làm việc, thiết bị không an toàn, 43,78% số vụ có nguyên nhân là đơn vị không có quy trình, biện pháp làm việc an toàn…

Trong khi số vụ TNLĐ chết người vẫn ngày một tăng thì tiến độ điều tra vẫn còn rất chậm, báo cáo không đầy đủ, xử lý quá nhẹ đã khiến nhiều người lo ngại rằng năm sau số vụ TNLĐ dẫn đến chết người sẽ không giảm so với năm trước.

Theo Bộ LĐTBXH, trong 562 vụ tai nạn chết người xảy ra trong năm 2013, Bộ mới nhận được biên bản điều tra 175 vụ. Trong thông báo về tình hình TNLĐ 6 tháng đầu năm 2013, trong tổng số 305 vụ TNLĐ chết người, chỉ có 3 vụ được chuyển hồ sơ qua Viện kiểm sát và khởi tố các cá nhân có liên quan.

Cả năm 2013, chỉ có 3/562 vụ TNLĐ chết người bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc xử lý trách nhiệm trong các vụ TNLĐ còn quá nhẹ nên không đủ sức răn đe. Đáng nói là trong năm 2013, chỉ có 5,3% doanh nghiệp báo cáo tình hình TNLĐ. Ngoài ra, nhiều vụ tai nạn xảy ra trong khai thác khoáng sản của tư nhân, trong các công trình xây dựng nhà ở dân dụng chưa được thống kê, báo cáo, điều tra.

Cũng tại buổi lễ phát động về Tuần lễ quốc gia An toàn vệ sinh lao động và phòng chống chảy nổ, bà Phạm Thị Hải Chuyền nhấn mạnh rằng, hiện nay, công tác thanh tra, kiểm tra xử lý đối với các doanh nghiệp, cơ sở vi phạm còn hạn chế, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong kiểm tra, xử lý các vụ tai nạn lao động nghiêm trọng còn chậm, nên hiệu quả chưa cao.

“Cần xử lý nghiêm các doanh nghiệp vi phạm. Mỗi doanh nghiệp, người lao động cần tích cực chủ động trong việc thực thi pháp luật, biện pháp làm việc an toàn để phòng tránh nguy cơ rủi ro cháy nổ, tai nạn hàn xì, sử dụng vật liệu nổ công nghiệp” - bà Chuyền nói.

 LÊ TUYẾT (LĐCT) - Số 13