Ông Thọ nói:

- Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết 20 - NQ/TW của BCHTƯ Đảng (khóa X) về tiếp tục xây dựng GCCN VN thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, CNLĐ nước ta đã có những đổi mới tích cực. Đó là GCCN ngày một lớn mạnh; tổ chức CĐ ngày một vững mạnh, được Đảng, Chính phủ chăm lo để làm tốt được phận sự của một tổ chức đứng ra bênh vực, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của CNLĐ. Những thành tựu về kinh tế xã hội ở nước ta chủ yếu cũng là những thành tựu của GCCN, những NLĐ tạo ra.

Tuy nhiên, theo kết quả khảo sát của Viện Công nhân – Công đoàn (CNCĐ) gần đây cho thấy, còn khá nhiều những vấn đề bức xúc cần phải giải quyết. Thứ nhất là quyền sở hữu tài sản của CN trong các DN nhà nước cổ phần hóa (CPH). CPH các DN nhà nước là đúng. 

Song việc sở hữu tài sản của CNLĐ trong DN chỉ ra một bức tranh khác: Sau 3 năm, 5 năm, hoặc lâu hơn là 10, 15 năm, người CN giữ lại được ít cổ phần so với trước đó. Có những DN gần như CN không giữ được gì. Trong cảnh túng thiếu, CN chấp nhận “bán lúa non”. Từ người làm chủ, bán hết cổ phần, họ lại trở thành người đi làm thuê.

Vấn đề thứ hai là tiền lương của CN. Dù được cải thiện khá nhiều, nhưng tiền lương chỉ giúp người CN giải quyết được 60-65% mức sống tối thiểu. Tiền lương như vậy chỉ để cho người ta tồn tại, còn để làm việc và sáng tạo thì khó đáp ứng được. Hội đồng tiền lương quốc gia của Nhà nước, trong đó có đại diện của Tổng LĐLĐVN đã đặt ra lộ trình từ nay đến năm 2018, tiền lương CN sẽ tiếp cận mức sống tối thiểu. 

Nghĩa là mức lương chúng ta đang thực thi vẫn chưa đáp ứng mức sống tối thiểu. Nhiều DN đã tổ chức bữa ăn giữa ca cho NLĐ, nhưng khẩu phần ăn, mức năng lượng cung cấp chưa đủ nhu cầu cho NLĐ tái sản xuất giản đơn. Như vậy sức LĐ vẫn bị hao mòn hữu hình. Đó là chưa kể tình trạng khủng hoảng y tế về bữa ăn đã xảy ra với không ít trường hợp CN bị ngộ độc thực phẩm.

Vấn đề nhà ở cho CN ở các KCN - KCX cũng rất khó khăn. CN tại các KCN tự lo chỗ ở là chính. Trong cơ cấu tiền lương của CN họ phải chi một khoản không nhỏ cho nhà ở. Để tiết kiệm, nhiều CN tự giảm bớt tiêu chuẩn chỗ ở và như vậy chất lượng chỗ ở sẽ kém. Tôi có thể khẳng định, vấn đề chỗ ở cho CN hiện nay là vấn đề gay gắt nhất, bức xúc nhất. Lương tối thiểu được thực hiện từ 1.1.2014, có 4 vùng lương.

 Với mức cao nhất là 2,7 triệu đồng, ở Hà Nội, mỗi ngày chi tiền ăn 30.000 đồng/3 bữa, mỗi tháng hết khoảng 1 triệu đồng. Chỗ ở cũng mất 200.000-300.000 đồng. Nếu ở riêng thì khoảng 1 - 1,2 triệu đồng/tháng. Cộng thêm 70% tiền gửi về nuôi con. Tính ra mức lương tối thiểu phải 3,5 - 4 triệu đồng mới đáp ứng nhu cầu chi tiêu tối thiểu. Song, nếu chi phí về tiền lương cao thì chủ DN sẽ giảm bớt LĐ đi. Như vậy, NLĐ mất việc, nghĩa là họ mất cả chì lẫn chài. Trong bối cảnh hiện nay, vấn đề ưu tiên hơn là việc làm.

Không chỉ ăn, ở, người CN còn có nhu cầu về văn hóa tinh thần như giao tiếp xã hội, xem biểu diễn nghệ thuật... Nhưng với mức lương như trên thì họ cũng khó được thỏa mãn nhu cầu này. Hầu hết các KCN, DN chưa có nhà văn hóa, chưa có các trung tâm sinh hoạt văn hóa tinh thần phục vụ CNLĐ, trong khi giá dịch vụ VHTT quanh đó quá cao.

Một vấn đề nữa là trường học, nhà trẻ cho con CNLĐ. Ít có KCN hay DN tổ chức nhà giữ trẻ. Vì lẽ này mà những nữ CNLĐ phải gửi con ở những nhà trẻ tư chưa đảm bảo chất lượng. BHXH cũng đang là vấn đề cấp bách, khi tình trạnh nợ đọng và trốn đóng bảo hiểm cho NLĐ là khá gay gắt. Người CN sẽ ra sao khi đời sống tối thiểu của họ xuất hiện nhiều vấn đề cấp bách, bức xúc như vậy?

Thưa Viện trưởng, vậy có giải pháp nào để giúp GCCN giữ vững vai trò giai cấp lãnh đạo và đi đầu trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước?

- Giải pháp thì tại Đại hội XI CĐVN, Tổng LĐLĐVN đã có đề xuất, kiến nghị với Đảng, Quốc hội và Chính phủ. Trong đó, tiếp tục đẩy mạnh việc phát triển đảng viên trong CN. Chỉ đạo cơ quan soạn thảo luật nghiên cứu bổ sung tội danh cố tình trốn đóng hoặc chiếm dụng tiền BHXH bắt buộc. Đẩy nhanh tiến độ trình dự thảo Luật Tiền lương tối thiểu trong năm 2014 nhằm đảm bảo tiền lương tối thiểu đáp ứng mức sống tối thiểu của NLĐ. 

Chỉ đạo quyết liệt các bộ, ngành được phân công triển khai thực hiện các đề án theo kết luận số 23/KL-TW ngày 8.4.2008 của Bộ Chính trị về “Những công việc cần cụ thể hóa để triển khai thực hiện Nghị quyết 20 của BCHTƯ (khóa X) về tiếp tục xây dựng GCCN VN thời kỳ CNH, HĐH”, trong đó tập trung vào một số vấn đề bức xúc, cấp bách của GCCN như: Nhà ở, các công trình phúc lợi, khu sinh hoạt VHTT, nhà trẻ, mẫu giáo các KCN tập trung; tiền lương, BHXH… Nghiên cứu ban hành chính sách ưu đãi đối với DN thực hiện công tác đào tạo nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn, nghiệp vụ cho CNLĐ…

Theo laodong.com.vn